Winkelwagentje
Uw mandje is momenteel leeg.
over saxofoon kleppen
Een saxofoon is een conisch parabolische buis, gemaakt van messing. Het mondstuk waarop je blaast produceert hoge tonen. In een korte buis blijven de tonen hoog, een lange buis vervormen deze tot lage tonen. Dit effect wordt op een saxofoon versterkt door de diameter van de buis samen met de lengte te vergroten. Om van toonhoogte te kunnen wisselen tijdens het spelen zijn in een saxofoon over de lengte van de buis een rij toongaten gemaakt. Ieder toongat is wanneer het gat open staat eigenlijk het eind van de buis. Wanneer ergens een toongat open is, werkt het deel van
de buis na het gat dus niet meer mee om de toonhoogte te bepalen. Dus als je alle kleppen dicht doet "maak" je de buis lang en krijg je lage tonen en als je alle kleppen open laat staan is de buis heel kort en krijg je hoge tonen. Net als bij een blokfluit.
lees verder
Een saxofoon heeft 25 kleppen die de toongaten afsluiten. Een groot deel van de kleppen zit gekoppeld aan elkaar, dit zijn combinaties. Druk je op één klep, dan gaan er soms
1, soms 2, maar ook wel 5 kleppen tegelijk open of dicht .
Tijdens het bespelen ontstaat er druk in dat gedeelte van het instrument waarvan de kleppen gesloten zijn. Ook onder de kleppen. Het is de bedoeling dat een gesloten klep het toongat luchtdicht afsluit. Zo niet dan ontstaat er drukverlies in het instrument. Het gevolg is dat de gewenste toon dan: of helemaal niet ontstaat je hoort wat geborrel of gefluit, of aan intensiteit en klankkleur mist.
De kleppen druk je dicht met je vingers. Op een goed afgesteld instrument is hier bijna geen kracht voor nodig. Ook niet als je een combinatie van 5 kleppen sluit. Dat kan ook niet, want als je wat sneller speelt heb je helemaal geen tijd om kracht te zetten. Het licht opleggen van je vinger moet genoeg zijn. We noemen dit het "sluiten" van een instrument. Afgezien van de verdere kwaliteiten van een saxofoon is dit sluiten de essentie van een instrument. Als het niet perfect sluit zal het nooit zijn hele vermogen aan klankkleur en dynamiek ten gehore brengen. Hoe meer het lekt op de kleppen hoe moeilijker het wordt om zacht en laag te spelen, tot het punt dat het volledig onbespeelbaar is. Bij een niet goed sluitend instrument doet soms alleen het hoge tonen gedeelte het en het deel waar de lage tonen gevormd worden doet het niet of nauwelijks.
Het voering materiaal van de kleppen, polster genoemd, wordt gemaakt van karton, vilt en leer. Ouderwetse materialen, maar nog steeds niet verbeterd en vervangen. Alleen deze materialen geven het juiste "gevoel" aan een instrument. Helaas zijn deze materialen zeer gevoelig voor slijtage, vocht en schimmels. Ze krimpen en rekken met het luchtvochtgehalte en reageren verschillend per individueel stukje materiaal onder invloed van het gebruik. Er is zogezegd geen goed garen mee te spinnen. Het goed sluitend maken van een saxofoon is vakwerk dat vele jaren ervaring vergt. Er zijn niet zoveel mensen die dit vak beheersen.
Er zijn tegenwoordig klep voeringen (polsters)van volledig andere materialen dan het al anderhalve eeuw gebruikte vilt en leer op de markt. Deze andere materialen hebben een grote invloed op de akoestiek zoals we die kennen bij een saxofoon. De klank, het gevoel en de speeleigenschappen van een instrument veranderen er aanzienlijk door. De levensduur van deze moderne polsters is niet zoals stellig beweerd langer dan van normale(vilt en leer) polsters. De laatste jaren zijn er "ouderwetste" vilt en leer polsters te koop van uitzonderlijk hoge kwaliteit. Het leer van deze polsters is geïmpregneerd met kunststof dat het leer waterdicht en zeer slijtvast maken. De levensduur wordt zowel bij het oude als het nieuwe systeem bepaald door de vaak aanzienlijke aanslag die in een instrument kan optreden.
Als je een tijdje op een saxofoon gespeeld hebt MOET het sluiten van de kleppen gecorrigeerd worden. Door het gebruik verloopt de afstelling van de klep combinaties en door de onregelmatige druk van je vingers de sluiting van de kleppen. Als het basiswerk goed gedaan is kost dat nastellen voor een vakman niet veel tijd. Het is dan dus niet kostbaar maar wel essentieel.
Als je een saxofoon koopt wordt de kwaliteit hiervan in de eerste plaats bepaald door de kwaliteit van het werk dat de reparateur aan het instrument gedaan heeft. Dit werk bepaalt hoe en hoelang een sax comfortabel en ten volle bespeelbaar is. Sommige splinternieuwe instrumenten moeten voor aflevering helemaal goed afgesteld worden.